Kolon Kanseri (Bağırsak Kanseri) Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

K

Kolon kanseri, sindirim sisteminizin son kısmı olan kalın bağırsak kanseridir. Kolon kanseri vakalarının çoğu, adenomatöz polipler olarak adlandırılan hücrelerin küçük, kansersiz (benign) kümeleri halinde başlar. Zaman içinde bu poliplerin bazıları kolon kanserleri olabilir.

Polipler küçük olabilir ve varsa semptomları az olabilir. Bu nedenle doktorlar, kansere dönüşmeden önce polipleri tanımlayıp çıkararak bağırsak kanserini önlemeye yardımcı olmak için düzenli tarama testleri önermektedir.

Kolon Kanseri Belirtileri

Kolon kanserinin belirtileri ve semptomları şunlardır:

  • Diyare veya kabızlık veya dışkınızın kıvamında bir değişiklik olmak üzere, bağırsak alışkanlıklarınızdaki bir değişiklik, dört haftadan uzun sürer.
  • Dışkıda rektal kanama veya kan
  • Kramp, gaz veya ağrı gibi kalıcı karın rahatsızlığı
  • Bağırsakınızın tamamen boş olmadığını hissetmek
  • Zayıflık veya yorgunluk
  • Açıklanamayan kilo kaybı

Bağırsak kanseri olan birçok insan, hastalığın erken evrelerinde hiçbir belirti yaşamaz. Semptomlar göründüğünde, kalın bağırsak kanseri büyüklüğüne ve konumuna bağlı olarak muhtemelen değişir.

Ne Zaman Doktora Görünmek Gerekir?

Dışkıda kan gibi bağırsak kanseri belirtileri veya barsak alışkanlıklarında devam eden bir değişiklik fark ederseniz, doktorunuzla randevu almaktan çekinmeyin.

Kolon kanseri taramasına ne zaman başlamanız gerektiğiyle ilgili olarak doktorunuzla konuşun. Kılavuzlar genellikle bağırsak kanseri taramalarının 50 yaşında başlamasını tavsiye eder. Doktorunuz, hastalığın aile geçmişi gibi başka risk faktörleriniz varsa daha sık veya daha erken bir tarama önerebilir.

Bağırsak Kanseri Nedenleri Nelerdir?

Çoğu durumda, bağırsak kanserine neyin neden olduğu açık değildir. Doktorlar bağırsak kanserinin, kolondaki sağlıklı hücrelerin genetik planlarında, DNA’da hatalar geliştirdiğinde meydana geldiğini bilirler.

Sağlıklı hücreler vücudunuzun normal çalışmasını sağlamak için düzenli bir şekilde büyür ve bölünür. Fakat bir hücrenin DNA’sı hasar gördüğünde ve kansere dönüştüğünde, hücreler bölünmeye devam eder – yeni hücreler gerekli olmadığında bile. Hücreler birikirken, bir tümör oluştururlar.

Zamanla, kanser hücreleri, etraftaki normal dokuyu istila etmek ve yok etmek için büyüyebilir. Ve kanserli hücreler, orada birikintiler (metastaz) oluşturmak için vücudun diğer bölümlerine gidebilirler.

Kolon Kanseri Riskini Arttıran Kalıtsal Gen Mutasyonları

Kolon kanseri riskini arttıran kalıtsal gen mutasyonları, ailelerden geçebilir, ancak bu kalıtsal genler, yalnızca küçük bir bağırsak kanseri yüzdesine bağlanır. Kalıtsal gen mutasyonları kansere kaçınılmaz değildir, ancak bir bireyin kanser riskini önemli ölçüde artırabilir.

Kalıtsal bağırsak kanseri sendromlarının en yaygın biçimleri şunlardır:

  • Kalıtsal nonpolipoz kolorektal kanser (HNPCC). Ayrıca Lynch sendromu denilen HNPCC, kolon kanseri ve diğer kanserler riskini artırır. HNPCC olan insanlar 50 yaşından önce kolon kanseri geliştirme eğilimindedir.
  • Ailesel adenomatöz polipozis (FAP). FAP kolon ve rektumunuzun iç yüzeyinde binlerce polip geliştirmenize neden olan nadir bir hastalıktır. Tedavi edilmeyen FAP’lı kişiler 40 yaşından önce bağırsak kanseri geliştirme riskini artırmaktadır.

FAP, HNPCC ve diğer daha nadir miras kalan kolon kanseri sendromları, genetik testlerle tespit edilebilir. Ailenizin kolon kanseri öyküsünden endişe ediyorsanız, aile öykünüzün bu şartlarda bir riskiniz olduğunu gösterip göstermediği konusunda doktorunuzla konuşun.

Diyet ve Artan Kolon Kanseri Riski Arasındaki İlişki

Büyük insan gruplarının çalışmaları, tipik bir Batı diyetiyle artan kolon kanseri riski arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir. Tipik bir Batı diyeti yağda ve lifte düşüktür.

İnsanlar tipik diyetin yağda ve lif bakımından yüksek olduğu bölgelerden tipik Batı diyetinin en yaygın olduğu bölgelere geçtiğinde, bu kişilerde kolon kanseri riski önemli ölçüde artmaktadır. Bunun neden ortaya çıktığı belli değil, ama araştırmacılar, yüksek yağlı, düşük lifli bir diyetin kolonda yaşayan mikropları etkileyip etkilemediğini ya da kanser riskine katkıda bulunabilecek altta yatan iltihaplanyama neden olup olmadığını araştırıyorlar. Bu aktif bir araştırma alanıdır ve araştırma devam etmektedir.

Risk Faktörleri

Kolon kanseri riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Yaşlılık. Kolon kanseri teşhisi konan kişilerin büyük çoğunluğu 50 yaşın üzerindedir. Kolon kanseri gençlerde ortaya çıkabilir, ancak daha az sıklıkla görülür.
  • Afrikalı-Amerikalı ırk. Afrikalı-Amerikalılar diğer ırkların insanlarından daha fazla kolon kanseri riskine sahiptir.
  • Kişisel bir kolorektal kanser veya polip öyküsü. Bağırsak kanseri veya adenomatöz polipler zaten varsa, ileride kolon kanseri riski daha yüksektir.
  • İltihaplı bağırsak koşulları. Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi kolonun kronik iltihaplı hastalıkları bağırsak kanseri riskinizi artırabilir.
  • Kolon kanseri riskini arttıran kalıtsal sendromlar. Ailenizin nesillerinden geçen genetik sendromlar kolon kanseri riskinizi artırabilir. Bu sendromlar, aynı zamanda Lynch sendromu olarak da bilinen ailesel adenomatöz polipoz ve kalıtsal polip dışı kolorektal kanseri içerir.
  • Bağırsak kanserinin aile öyküsü. Eğer bir ebeveyniniz, kardeşiniz veya hastalığınız varsa, Bağırsak kanseri geliştirmeniz daha olasıdır. Birden fazla aile üyesi kolon kanserine veya rektal kansere sahipse, riskiniz daha da büyüktür.
  • Düşük lifli, yüksek yağlı diyet. Bağırsak kanseri ve rektal kanser, lifte düşük ve yağ ve kalorilerde yüksek bir diyet ile ilişkili olabilir. Bu alanda yapılan araştırmalar karışık sonuçlar vermiştir. Bazı çalışmalarda kırmızı et ve işlenmiş etlerde yüksek diyet yapan kişilerde kolon kanseri riski artmıştır.
  • Hareketsiz bir yaşam tarzı. Hareketsiz iseniz, bağırsak kanseri geliştirme olasılığınız daha yüksektir. Düzenli fiziksel aktivite almak bağırsak kanseri riskinizi azaltabilir.
  • Şeker hastalığı. Diyabet ve insülin direnci olan kişilerde bağırsak kanseri riski artmıştır.
  • Obezite. Obez olan kişiler kolon kanseri riskini artırırlar ve normal kilolu olanlara kıyasla kolon kanseri ölme riskini artırırlar.
  • Sigara içmek. Sigara kullanan kişilerde bağırsak kanseri riski artabilir.
  • Alkol. Ağır alkol kullanımı kolon kanseri riskinizi artırır.
  • Kanser için radyasyon tedavisi. Önceki kanserleri tedavi etmek için karına yönlendirilen radyasyon terapisi, kolon ve rektal kanser riskini artırır.

Kolon Kanserini Önleme

Kolon Kanseri Taraması Yapın

Ortalama bir kolon kanseri riski olan kişiler 50 yaşından itibaren tarama yapmayı düşünebilirler. Ancak, bağırsak kanseri öyküsü olanlarda olduğu gibi, risk artışı olan kişilerin daha erken tarama yapmayı düşünmeleri gerekir.

Her biri kendi faydaları ve dezavantajları olan çeşitli tarama seçenekleri mevcuttur. Seçenekleriniz hakkında doktorunuzla konuşun ve birlikte hangi testlerin sizin için uygun olduğuna karar verebilirsiniz.

Riski Azaltmak İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri Yapın

Günlük yaşamınızda değişiklikler yaparak bağırsak kanseri riskinizi azaltmak için adımlar atabilirsiniz. İçin adımlar atın:

  • Çeşitli meyveler, sebzeler ve kepekli tahıllar yiyin. Meyve, sebze ve kepekli tahıllar, kanserin önlenmesinde rol oynayabilen vitaminler, mineraller, lifler ve antioksidanlar içerir. Çeşitli meyve ve sebzeleri seçerek bir dizi vitamin ve besin alınız.
  • İsterseniz ılımlı alkol tüketin. Alkol almayı tercih ederseniz, içtiğiniz alkol miktarını kadınlar için günde bir, diğeri ise erkekler için bir kereden fazla içmeyiniz.
  • Sigara içmeyi bırak. Sizin için işe yarayacak çıkış yolları hakkında doktorunuzla konuşun.
  • Haftanın çoğu günü egzersiz yapın. Çoğu günde en az 30 dakika egzersiz yapmaya çalışın. Eğer inaktif olursanız, yavaşça başlayın ve 30 dakikaya kadar kademeli olarak oluşturun. Ayrıca herhangi bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuzla konuşun.
  • Sağlıklı bir kilo verin. Sağlıklı bir kiloluysanız, günlük egzersiz ile sağlıklı bir beslenme düzenini birleştirerek kilonuzu korumak için çalışın. Kilo vermeniz gerekiyorsa, hedefinize ulaşmak için doktorunuza sağlıklı yollardan danışın. Aldığınız egzersiz miktarını artırarak ve yediğiniz kalori miktarını azaltarak yavaşça kilo almayı hedefleyin.

Yüksek Risk Taşıyan İnsanlar İçin Bağırsak Kanseri Önleme

Bazı ilaçların prekanseröz polip veya bağırsak kanseri riskini azalttığı bulunmuştur. Ancak, bu ilaçları ortalama bağırsak kanseri riski olan kişilere önermek için yeterli kanıt bulunmamaktadır. Bu seçenekler genellikle yüksek bağırsak kanseri riski taşıyan kişiler için ayrılmıştır.

Örneğin, bazı kanıtlar, polipler ve bağırsak kanseri riskinin, aspirin veya aspirin benzeri ilaçların düzenli kullanımına kadar azaltılma riskini ilişkilendirmektedir. Ancak, bağırsak kanseri riskini azaltmak için hangi doz ve ne kadar süreye ihtiyaç duyulacağı net değildir. Her gün aspirin almak gastrointestinal kanama ve ülser gibi bazı risklere sahiptir, bu nedenle doktorlar kolon kanseri riskiniz arttıkça bunu bir önleme stratejisi olarak önermezler.

Kaynaklar: 1, 2

 

Yorum Ekle

By tipoloji

Kategoriler

Son Yazılar

Son Yorumlar

Arşivler