Hemoglobin A1C (Hba1c) Nedir? Hba1c Neden Önemlidir

H

    Hba1c Nedir?

        Hemoglobin A1c aslında şeker rahatsızlığının teşhisini koymak amacı ile yapılan bir testtir. Genel olarak 3 aylık kan şekeri testi olarak da bilinmektedir. Bir laboratuvar testi olarak yapılan Hba1c testi, glikohemoglobin adı ile de adlandırılmaktadır. Genel olarak kişilerde 2 ya da 3 aylık ortalama kan şekeri değerinin belirlenmesi için yapılmaktadır. Kandaki şeker seviyesine bağlı olarak yükselme ve düşme eğilimde olan Hba1c düşme ve yükselme durumlarında da bazı sağlık riskleri içermektedir.

Hba1c-hemoglobin-a1c-testi

Kan şekeri ölçümünde kandaki şeker oranı gün içerisinde sürekli değişme gösterdiği için bize en doğru sonucu hemoglobin a1c testi vermektedir. Bu sebeple, hemoglobin a1c testi 2 ya da 3 ayda bir yapılmakta, şeker rahatsızlığı ile ilgili kesin bilgi vermektedir.

Her bireyde hemoglobin değeri belli seviyelerde görülmektedir. Fakat kanda bulunan şeker arttıkça şekerin hemoglobin değerine nüfuzu artar. Bu sebeple, şeker oranı yüksekse hemoglobin a1c testinde de şeker yükselme eğilimde olur.

Hemoglobin A1c Testinin Risk Grupları

            Hemoglobin a1c testi yapılırken kanda bulunan şeker değerleri hesaplanır. Değerlerin yüksek olması kişinin şeker hastası olarak nitelendirilmesine yol açar. Bu test uygulandıktan ve değerler açıklandıktan sonra hasta 3 grup altında analiz edilir. Bu gruplar; normal değerde olanlar, gizli şeker hastaları ve gerçekten şeker hastası olanlardır.

* Normal Değerler: Hba1c test sonucunda değerler % 5.7’nin altında çıkarsa kişinin kanında bulunan şeker normal değerlerdedir. Yani kişi için herhangi bir risk içermemektedir.

*Gizli Şeker Grubu: Gizli şeker grubu anında müdahale edilmesi gereken hastalardır. Hemoglobin a1c değeri 5.7 ile 6.4 arası çıkarsa kişi gizli şeker hastası olarak teşhis edilir. Bu gibi durumlarda şeker hastalığının net bir şekilde belirlenmesi için farklı testler de yapılmaktadır.

*Şeker Hastası: Kişinin şeker hastası olarak doğrudan nitelendirilmesi için Hemoglobin a1c test değeri 6.5 ve üzerinde olması gerekmektedir. Bu değer görüldükten sonra doktorlar doğru teşhis için farklı şeker testlerine de ihtiyaç duyabilirler. Fakat yapılan Hemoglobin a1c testine göre bu değerler oldukça yüksektir ve kişi büyük risk grubu içerisindedir.

Hemoglobin A1c Değerinin Yüksek Olmasının Sebepleri

            Hemoglobin a1c testinin sonucunda ortaya çıkan değerlerin yüksek olmasının bazı sebepleri vardır. Bu sebepler şu şekilde sıralanabilir;

  • Kişide şeker hastalığı ile ilgili teşhisin yeni koyuluyor olması. Yani şeker rahatsızlığı teşhisi konmayan kişilerde rahatsızlıkla ilgili bir önlem de alınmamış olur. Bu sebeple, Hemoglobin a1c değerleri yüksek çıkmaktadır.
  • Bireyde şeker hastalığı mevcutsa ve herhangi bir tedavi sürecine başlanmamışsa değerler yüksek çıkmaktadır. Özellikle, kontrol altına alınmamış şeker rahatsızlıklarında  değerler çok yüksek olmaktadır.
  • Gebelik durumlarında da kandaki şeker oranı yükseldiği için Hemoglobin a1c test değerleri yüksek çıkabilmektedir. Fakat bu durum geçici olduğu için gebelik sonrasında Hemoglobin a1c testi yapılırsa şeker oranının da düşük olduğu görülebilir.
  • Cushing hastalığı gibi bazı rahatsızlıklar da kandaki şekeri yükselttiği için değerler yüksek çıkabilir. Özellikle Hemoglobin a1c değerini yükselten ilaç kullanımı da bu duruma aittir.
  • Şekeri etkileyen ve yükselmesine neden olan diğer bir durum ise dalaktır. Dalağı olmayan kişilerde genel olarak bu test yüksek çıkmaktadır.

Hemoglobin A1c Değerinin Düşük Olmasının Sebepleri

Hemoglobin A1c test değerlerinin yüksek olması kadar düşük olması da oldukça riskli bir durumdur. Düşük değerlere sahip kişiler genellikle bazı rahatsızlıklara sahip olarak nitelendirilir. Genel olarak testin düşük değerlerde çıkması bazı nedenlerden dolayıdır. Bu nedenler şu şekilde sıralanabilir;

  1. Kronik olarak devam eden böbrek yetmezliği gibi durumlarda kanda şeker miktarı sürekli olarak azalma gösterdiği için kişilerde yapılan Hemoglobin A1c testi sonuçları da düşük çıkacaktır. Bu durum tamamen böbrek yetmezliğinin yarattığı bir durumdur.
  2. Hemolitik anemi yani kansızlık nedeni ile kandaki şeker oranının düşük çıkmasıdır. Hba1c değerleri genel olarak düşük çıktığında hastalarda ilk olarak kan değerlerine bakılır. Kan değerlerinin düşük olması kanda bulunan şeker oranını da azalmaktadır.
  3. Kronik olarak devam eden kan kaybı Hemoglobin A1c değerlerinin düşük olmasına sebebiyet verir. Bu tür bir durumda gözlenen değerler kişiye müdahale edildiğinde genellikle düzeltilebilir şekildedir. Yani, kan kaybı sonucu oluşan düşük değer eğilimi genel olarak geçici bir durumdur.

Yorum Ekle

By Tıpoloji

Kategoriler

Son Yazılar

Son Yorumlar

Arşivler